Altijd stabiel: alles over statieven

Redactie 124
Als je je graag bezighoudt met landschapsfotografie of graag zelfportretten maakt, dan is een statief misschien wel de belangrijkste accessoire die je in de camerawinkel kan vinden. Natuurlijk, je kan je camera ook op een paal of een muurtje zetten, maar deze heb je niet altijd bij de hand en zijn vaker onhandig dan perfect.

Maar wat is nu eigenlijk het verschil tussen een statief van twee tientjes en één van honderden euro’s? En waar moet je op letten als je er één wilt kopen? Wij helpen je op weg.

Voor zelfportretten spreek het voor zich dat een statief uitkomst biedt. Zonder komt je al heel snel op dezelfde soort foto’s terecht, allemaal gemaakt vanuit hetzelfde perspectief: laag bij de grond. Dit kan natuurlijk prachtige foto’s opleveren, maar een verandering van spijs doet eten, dus een middel om foto’s van hoger te maken kan erg wenselijk zijn. Maar een statief is niet alleen belangrijk voor zelfportretten, ook veel landschaps-, sport- en wildlifefotografen zijn zelden zonder statief te vinden. Dit om alle kans op bewegingsonscherpte te verminderen, makkelijk hetzelfde landschap met verschillende belichtingen de fotograferen om deze later samen te voegen en om makkelijk indrukwekkende panoramafoto’s te maken.

Beginnende fotografen die voorzichtig een beetje beginnen met oriënteren op een mooi statief, schrikken vaak wel een beetje van de prijzen die sommige statieven kosten. Honderden euro’s voor een statief is geen uitzondering en met een beetje pech moet je dan nog een losse kop kopen. Is dat echt nodig? Soms. Wij leggen het uit.

Stevig en stabiel

Voor een mooie camera met een fijne lens ben je al snel een flink bedrag kwijt. Als je deze op een statief zet, is het natuurlijk eeuwig zonde als je hele set-up bij het eerste zuchtje wind omvalt, met alle gevolgen van dien. Professionele statieven zijn vaak stevig genoeg om camera-apparatuur van meer dan tien kilo te kunnen dragen, zonder dat je het risico loopt dat het geheel topzwaar wordt en makkelijk omvalt. Voor de meeste fotografen is tien kilo natuurlijk veel meer dan nodig is, maar als je in de markt bent voor een statief is het wel belangrijk om te kijken hoeveel het maximale draaggewicht van het statief is. Een paar kilo lijkt al snel overdreven, maar vergeet niet dat een beetje telelens als snel richting de twee kilo gaat, zonder camera.

Eén of drie?

Als je kijkt naar statieven heb je eigenlijk twee smaakjes: een éénpoot (meestal monopod genoemd) of een driepoot (beter bekend als een tripod).Beide hebben voor- en nadelen en welke beter bij je past ligt vooral bij wat je ermee wilt doen.

Een monopod bestaat dus uit één poot die voor stabiliteit zorgt. Een monopod is geen oplossing als je met een gerust hart je geliefde apparatuur los wil laten staan, maar zorgt wel voor extra stabiliteit als je een zware lens op je camera hebt geschroefd. Hiermee kan je je lens op de grond laten rusten en hoef je niet het hele gewicht met je linkerarm op te vangen. Dit zorgt al snel voor een wereld van verschil en maakt het een stuk makkelijker om scherpe foto’s te maken. Een groot voordeel van een monopod is dat je hem heel snel kunt neerzetten. Je hebt natuurlijk maar één poot waarom je je hoeft te bekommeren en hoeft er dus niet voor te zorgen dat alle poten even ver zijn uitgeklapt en je camera mooi waterpas staat. Als je dus snel ergens een foto van wil maken, bijvoorbeeld die mooie zanglijster op dat takje naast de sloot, dan ben je daar met een monopod een stuk sneller klaar voor dan met een tripod, waardoor de kans een stuk groter is dat je de lijster mooi op de foto kan krijgen.

Ook neemt een monopod een stuk minder ruimte in dan een tripod. Om deze reden is het bij veel sportwedstrijden, zoals bijvoorbeeld de Olympische spelen, niet toegestaan om een tripod mee te nemen, maar mag je wel met een monopod werken.

Een tripod bestaat dus uit drie poten en kan daarom heel stevig zelfstandig blijven staan. Dit is natuurlijk heel fijn al je een zelfportret wil maken, maar kan ook elke trillingsmogelijkheid wegnemen waardoor je echt ragscherpe foto’s kan maken. Ook kan je er met een tripod makkelijker zeker van zijn dat de camera keer op keer hetzelfde beeld vastlegt. Als je dus een foto met meerdere belichtingen wilt maken kan een tripod uitkomst bieden.

Materiaal

Eén van de belangrijkste eigenschappen van een statief is het materiaal waarvan deze gemaakt is. Er zijn statieven op de markt van aluminium, titanium en zelfs van koolstofvezel. Als je voornamelijk thuis of in je eigen studio werkt, dan kan je gerust een wat zwaarder statief kiezen, maar ga je op zoek naar de meest bijzondere en afgelegen landschappen, dan kan het verstandig zijn om te investeren in een lichter objectief. Een paar honderd gram lichter lijkt niet zo veel, maar als je er urenlang mee moet rondzeulen telt elke gram. Ga je vaak met je statief naar buiten, houd er ook rekening mee dat het statief goed tegen vocht en vuil moet kunnen.

De scherpste landschapsfoto

Wil je een écht compleet haarscherpe landschapsfoto maken, dan kan een statief daar al heel mee helpen, maar er zijn wel wat punten om rekening mee te houden.

Zet je beeldstabilisatie uit

Heb je bijvoorbeeld een lens met beeldstabilisatie, dan kan het lonen om dit uit te zetten als je met een statief werkt. Dit klinkt misschien onlogisch, maar de als de beeldstabilisatie ook maar een minuscuul beetje beweegt, bijvoorbeeld om te zoeken naar bewegingen, kan je foto er al wat minder scherp van worden.

Doe je camerariem los

Een camerariem is ontzettend handig om je dure apparatuur te beschermen van een val. Ook als je ergens door de bossen loopt en jezelf af en toe wilt afsteunen biedt een camerariem heel veel voordelen en veel mensen kiezen er daarom voor om hun camerariem altijd aan hun camera te bevestiven. Maak je foto’s vanaf een statief, dan kan het echter een beter idee zijn om je riem los te maken. Als het een beetje waait kan de riem er namelijk voor zorgen dat de camera voorzichtig meebeweegt in de wind, waardoor er toch een klein beetje bewegingsonscherpte ontstaat. Los hiervan is het natuurlijk ook heel erg zonde als de camerariem ergens blijft hangen en je statief, camera en lens ter aarde storten.

Focus stacking

Heb je een mooi landschap gevonden met een interessante achtergrond en boeiende voorgrond, dan kan het een goed idee zijn om gebruik te maken van de zogenaamde focus stacking-techniek. Dit houdt in dat je de camera scherpstelt op verschillende plekken in je beeld en deze verschillende foto’s achteraf samenvoegt om één haarscherp geheel te krijgen. Dit is een wat gevorderdere techniek die enige oefening vergt, maar kan dé manier zijn om scherpe foto’s te krijgen.

Poten

Zonder poten geen statief, dat spreekt voor zich. Maar de poten zijn bepalender dan je zou denken. Ben je op zoek naar een statief, bedenk wat en waar je wilt fotograferen.

Wil je bijvoorbeeld met een grote telelens vliegende vogels fotograferen, dan kom je al snel uit bij een statief dat heel hoog kan, hoger dan misschien in eerste instantie nodig lijkt. Als je een grote lens op je statief hebt staan en je mikt deze omhoog, dan gaat je zoeker omlaag. Als je comfortabel door je zoeker wil blijven kijken zonder laag op de grond te zitten, ben je al snel genoodzaakt om een statief te kiezen dat je heel erg hoog kunt instellen. Let er bij de hoogte trouwens ook op of de laatste centimeters bereikt worden door de middenkolom naar boven te schuiven of niet. Als dit wel het geval is lever je al snel erg in op stevigheid, waardoor je foto's minder scherp worden dan je zou verwachten.

Bedenk ook waar je je statief wilt neerzetten. De poten van een statief zijn vrijwel altijd bedekt met een stevig rubber waardoor de poten niet snel wegglijden, maar als je jezelf op een gladde ondergrond begeeft of je statief op een zompige ondergrond wilt zetten kunnen spikes je het leven een stuk aangenamer maken. Deze kan je goed in de ondergrond prikken zodat je zeker weet dat je statief blijft staan waar jij dat wilt. Ook als je je statief in een beekje of stroompje wilt neerzetten om bijvoorbeeld een waterval te fotograferen kunnen spikes uitkomst bieden, dan weet je zeker dan je statief niet langzaam door de stroom wordt meegenomen.

Kop

Maar een statief kan nog zo stevig staan, als je je camera er niet goed op kan zetten heb je er nog steeds niks aan. Daarom is een goede kop ook belangrijk en ook hierin is het aanbod enorm. Zo zijn er statiefkoppen met twee of drie assen die je los van elkaar kunt bewegen en zijn er statieven met een bal, die je heel snel in één keer kunt vastzetten zoals jij dat wilt.

LEES OOK: Tandenpoetsen in Photoshop

Dit laatste is een stuk sneller dan als het stuk voor stuk instellen van drie verschillende assen, maar dit gaat wel ten koste van de precisie. Hou je je graag bezig met het maken van video's, overweeg dan een zogenaamde 'fluid head', oftewel vloeistofkop,  aan te schaffen. Deze koppen zijn uitgerust met een speciale bedieningshendel waarmee je de camera makkelijk en vloeiend kunt verplaatsen zodat je soepele video's krijgt.

Veel statiefkoppen komen overigens met een ingebouwde waterpas, zodat je zeker bent van een rechte horizon; voor landschapsfotografen essentieel.

 

 

afbeelding van Redactie

Redactie digifoto Starter | Redacteur

Bekijk alle artikelen van Redactie