Beeldtransformaties in de kunst: Rijksmuseum opent tentoonstelling ‘Metamorfosen’
Liefde, macht, identiteit – en verandering in vorm. Vanaf februari 2026 presenteert het Rijksmuseum een grootschalige tentoonstelling waarin mythische transformaties centraal staan. ‘Metamorfosen’ toont tachtig topwerken van klassiek tot hedendaags, met kunstenaars als Titiaan, Caravaggio, Magritte en Bourgeois. Voor visuele makers, fotografen en beelddenkers biedt deze expositie een fascinerende blik op hoe verhalen eeuwenlang via beeld worden doorgegeven – en getransformeerd.
Beeld - Auguste Rodin, Pygmalion et Galatée, 1908–9. The Metropolitan Museum of Art, New York.
Oerdriften in beeld: een visuele verkenning van verandering
De tentoonstelling ‘Metamorfosen’ is geïnspireerd op het beroemde epos van Ovidius, waarin mensen, goden en stervelingen gedaantewisselingen ondergaan. Liefde, jaloezie, wraak en machtsstrijd leiden tot transformaties in mens, dier of natuur – een thematiek die kunstenaars al eeuwenlang tot expressie brengt in hun werk.
Van schilderkunst tot fotografie, van sculptuur tot videokunst: het Rijksmuseum toont ruim 80 werken waarin visuele vertaling en gedaantewisseling centraal staan.
Klassieke verhalen, nieuwe perspectieven
Het hart van de tentoonstelling is Ovidius’ Metamorphoses, geschreven rond het jaar 8 na Christus. Eeuwenlang vormde deze tekst een rijke inspiratiebron voor beeldende kunstenaars. Niet als letterlijke handleiding, maar als symbolisch en expressief raamwerk.
Denk aan Titiaans sensuele ‘Danaë’, Caravaggio’s introspectieve ‘Narcissus’ of Rodins marmeren ‘Pygmalion’. Maar ook aan hedendaagse reflecties van Magritte, Bourgeois en Brancusi – waarbij de mythische inhoud wordt verrijkt met actuele thema’s als gender, identiteit en zelfbeeld.
Caravaggio, Narcissus, c. 1600, Palazzo Barberini, Rome.
Een unieke dialoog tussen tijdperken
Een absoluut hoogtepunt van de tentoonstelling is de confrontatie tussen twee beeldhouwwerken van Perseus met het hoofd van Medusa. Enerzijds de monumentale versie van Hubert Gerhardt, anderzijds het originele model van Cellini’s iconische Medusa. Deze twee werken zijn nooit eerder samen te zien geweest.
Het onderlinge contrast toont hoe dezelfde mythe zich visueel anders laat lezen – afhankelijk van tijd, context en materiaal.
Transformatie als hedendaagse beeldtaal
De expositie beperkt zich niet tot de klassieke canon. Ook werk van moderne en hedendaagse kunstenaars wordt getoond, waaronder fotografen en videokunstenaars die de thematiek van transformatie opnieuw interpreteren.
Voor fotografen is dit een rijke bron van inspiratie. Hoe visualiseer je een innerlijke verandering? Hoe maak je met één beeld voelbaar dat iemand iets essentieels is kwijtgeraakt – of juist heeft gevonden? De tentoonstelling nodigt uit tot reflectie op beeldtaal, symboliek en de rol van het lichaam in representatie.
Hendrick Goltzius, De slapende Danaë wordt gereedgemaakt voor Jupiter, 1603, Los Angeles County Museum of Art.
Voor visuele makers: mythologie als gereedschap
In een tijd waarin beeldcultuur, identiteit en visuele storytelling centraal staan, vormt ‘Metamorfosen’ een actuele en inhoudelijk gelaagde expositie. Het toont hoe klassieke beeldspraak dienstbaar blijft aan hedendaagse visuele expressie – niet als stilstaand erfgoed, maar als gereedschap voor kunstenaars van nu.
Voor fotografen en andere beeldmakers biedt de tentoonstelling nieuwe kaders om over hun eigen werk na te denken: hoe verhoud jij je tot symboliek, lichaam, gedaante en projectie in je beelden?
Praktisch
- Locatie: Rijksmuseum, Amsterdam
- Periode: 6 februari t/m 25 mei 2026
- Toegang: Reguliere museumentree
- Catalogus: Drietalig (NL/EN/IT), vormgegeven door Irma Boom Office
- Partners: Galleria Borghese, The Bennink Foundation, Rijksmuseum International Circle, Rijksmuseum Patronen
Na afloop reist een aangepaste versie van de tentoonstelling door naar de Galleria Borghese in Rome (22 juni – 20 september 2026).
Tot slot
‘Metamorfosen’ laat zien hoe de visuele kunsten in staat zijn om het ongrijpbare tastbaar te maken: verlangen, verandering, identiteit. Voor iedereen die werkt met beeld – van fotograaf tot ontwerper – is dit een uitnodiging om oude verhalen opnieuw tot leven te wekken in een eigentijdse context.
Lees meer
