Overtreed eens de compositie regels

Fenna Kiebert 603
Veel fotografen houden zich aan de compositie regels, maar wanneer je hiervan afwijkt kan dat juist mooie foto's opleveren.

Elke fotograaf kent verschillende regels over de compositie in de fotografie. Regels zoals 'houdt je horizon op niveau' en 'volg de regel van derden'. Maar om echt creatief te zijn, zou je moeten weten hoe en wanneer de regels overtreden kunnen worden. In dit artikel een paar ideeën voor het maken van creatieve afbeeldingen.

Regel nummer 1: Gebruik de regel van derden

De theorie achter deze regel is gebaseerd op het idee dat het beeld meer gebalanceerd is zodra je het onderwerp lokaliseert op een van de kruisende lijnen. Door het onderwerp dicht bij de rand van het beeld te fotograferen, krijg je juist een speelsere uitstraling. Omdat je onderwerp zich niet op een standaard locatie bevindt, dwingt het de kijker om te pauzeren en een tweede blik te werpen.

Regel nummer 2: Snij nooit ledematen van je ‘onderwerp’ af

Wanneer je een foto maakt van mensen, moet je ze nooit door een ledemaat snijden, zoals hun pols, knie of nek. Meestal is dit dan ook een goed idee, maar er zijn gevallen waarin het juist kan. Wanneer je als fotograaf een lichaamsdeel afsnijdt, dwingt dit de kijker om na te denken over wat er ontbreekt. Ze moeten het verhaal in hun verbeelding afmaken.

Regel nummer 3: zorg dat de horizon op het juiste niveau is

Omdat onze hersenen zijn gewend om te zien dat de wereld plat is, zien foto's waar de horizon enigszins uit balans is er niet helemaal goed uit. Het opzettelijk kantelen van de horizon kan echter een andere effectieve manier zijn om spanning aan een afbeelding toe te voegen. Een opzettelijk scheve horizon geeft foto's een gevoel van opwinding, eigenzinnigheid en verrassing. Zorg er hierbij dus wel voor dat duidelijk is dat de keuze voor een scheve horizon opzettelijk was en niet toevallig.

Regel nummer 4: vul het kader met het onderwerp

Je hoeft niet je hele frame met je onderwerp te vullen. Juist door het gebruik van grote gebieden met veel negatieve ruimte creëer je opvallende beelden. Dit type benadering benadrukt je onderwerp en creëert een gevoel van schaalgrootte. 

Regel nummer 5: vereenvoudig

Veel in beeld hebben, hoeft niet per se slecht te zijn. Afbeeldingen met een goed verhaal hebben vaak meer dan één focus. Wanneer er geen primair onderwerp is, dwaalt je oog door de frames. Daarbij vindt de kijker verschillende vignetten in elk beeld. Deze vignetten worden gecombineerd om het verhaal over de scène te vertellen. Zorg er met zo'n gecompliceerde scène wel voor dat je achtergrond overzichtelijk is, zodat deze niet de elementen uit het verhaal haalt.

Regel nummer 6: Zorg dat je onderwerp scherp is

Het citaat van Henri Cartier-Bresson; ‘scherpte is een burgerlijk concept’, verwerpt scherpte als een kritisch kenmerk van een goede foto. Dit hoeft echter niet zo te zijn. Het maken van een mooi beeld hangt niet per se af van scherpte. Een lichte zachtheid geeft beelden een luchtig gevoel. Het kan ook een gevoel van beweging en flow geven. 

De beste manier om te groeien als fotograaf is om vaak te fotograferen. Laat je, terwijl je dat doet, niet tegenhouden door de 'regels' van compositie. Gebruik ze in plaats daarvan als richtlijnen. Experimenteer met je fotografie en sta jezelf de verbreek af en toe de ‘regels’. Een laatste regel waar je je wél aan moet houden; heb plezier in fotografie en in de foto’s die je maakt.

afbeelding van Fenna Kiebert

Fenna Kiebert | Redacteur

Bekijk alle artikelen van Fenna