Quickscan 3 toont fotografie van nu

De vorige editie van Quickscan vond tien jaar geleden plaats. Voor het museum is dat aanleiding om opnieuw de balans op te maken. In die periode is het fotografische landschap ingrijpend veranderd. Fotografie laat zich steeds minder gemakkelijk afbakenen als één discipline of één manier van beelden maken.

Makers werken niet alleen met camera’s, maar ook met video, installaties, archiefmateriaal, performances, fotoboeken en digitale technieken. Ook de opkomst van kunstmatige intelligentie beïnvloedt de manier waarop beelden worden gemaakt en geïnterpreteerd.

Quickscan 3 gaat daardoor niet uitsluitend over het uiteindelijke beeld. De tentoonstelling onderzoekt ook hoe beelden ontstaan, worden verspreid en bekeken.

Quickscan 3 onderzoekt fotografie als medium

Bezoekers krijgen een breed overzicht van actuele fotografische praktijken in Nederland. De deelnemende makers benaderen fotografie als een onderzoekend en hybride medium.

Daarbij staan vragen centraal die binnen de hedendaagse beeldcultuur steeds nadrukkelijker spelen. Wat is de waarde van een fotografisch beeld in een tijd van eindeloze digitale verspreiding? Hoe verhoudt fotografie zich tot de werkelijkheid? En welke rol speelt de maker in het verhaal dat wordt verteld?

Deze vragen vormen een rode draad door de tentoonstelling.

Fotografie als vloeibaar medium

De tentoonstelling is samengesteld door curatoren Guinevere Ras en Ruben Lundgren. Zij brengen makers samen die fotografie op uiteenlopende manieren inzetten.

Sommige kunstenaars keren terug naar het fotografische beeld als fysiek object. Zij bewerken, versnijden, manipuleren of hergebruiken materiaal, waardoor het maakproces zichtbaar blijft.

Het beeld fungeert in deze werken niet alleen als drager van informatie. Het wordt ook een tastbaar object met een eigen geschiedenis.

Andere makers gebruiken archieven als levend materiaal. Bestaande beelden worden niet uitsluitend als historische documenten gepresenteerd, maar opnieuw geactiveerd en in een actuele context geplaatst.

Een nieuwe vorm van documentairefotografie

Ook documentairefotografie krijgt binnen Quickscan 3 een eigentijdse invulling. De klassieke rol van de fotograaf als afstandelijke observator maakt plaats voor een meer reflectieve benadering.

Makers registreren niet alleen wat zij zien, maar laten ook zien vanuit welke positie zij kijken. Perspectief, betrokkenheid en representatie spelen daardoor een belangrijke rol.

Deze ontwikkeling sluit aan bij bredere discussies over wie een verhaal vertelt, wie er wordt afgebeeld en hoe fotografische beelden onze kijk op de werkelijkheid beïnvloeden.

Beeldcultuur, sociale media en AI

Een belangrijk thema binnen de tentoonstelling is de veranderende beeldcultuur waarin fotografie functioneert. Door sociale media worden beelden sneller gemaakt, gedeeld en geconsumeerd.

Digitale platforms hebben fotografie toegankelijker en directer gemaakt, maar veroorzaken tegelijkertijd een voortdurende strijd om zichtbaarheid en aandacht.

Binnen die digitale beeldstroom zoeken fotografen naar manieren om het kijken te vertragen. Dat gebeurt bijvoorbeeld door beelden uit hun oorspronkelijke context te halen of door het fotoboek opnieuw te onderzoeken als autonoom medium.

Ook ruimtelijke installaties, films, video’s en performances bieden mogelijkheden om verhalen te vertellen die niet in één stilstaand beeld kunnen worden gevangen.

Wat betekent AI voor fotografie?

Quickscan 3 besteedt daarnaast aandacht aan de opkomst van AI-gegenereerde beelden. Deze ontwikkeling roept vragen op over authenticiteit, eigenaarschap en geloofwaardigheid.

Fotografie werd lange tijd beschouwd als een registratie van de werkelijkheid. Door digitale beeldbewerking en generatieve AI is die relatie steeds minder vanzelfsprekend.

De kunstenaars in de tentoonstelling onderzoeken daarom de grenzen tussen echte, geconstrueerde, gevonden en gegenereerde beelden. Wie maakt een beeld, waar komt het vandaan en wat kunnen kijkers nog vertrouwen?

Deelnemende fotografen en kunstenaars

In Quickscan 3. Fotografie nu is werk te zien van:

• Khalid Amakran

• Bebe Blanco Agterberg

• Jan Dirk van der Burg

• Tina Farifteh

• Jan Hoek

• Esther Hovers & Raphaël Dallaporta

• Sakir Khader

• Paul Kooiker

• Nazif Lopulissa

• Coco Olakunle

• Jaya Pelupessy

• Peter Pflügler

• Eva Roefs

• Sarah van Rij

• Anton Shebetko

• Helmut Smits

• Gilleam Trapenberg

• Prins de Vos

• Xiaoxiao Xu

De selectie brengt verschillende generaties, werkwijzen en perspectieven samen. Sommige deelnemers zijn geworteld in documentaire tradities. Anderen benaderen fotografie vanuit beeldende kunst, digitale cultuur, performances of publicatievormen.

Die breedte maakt zichtbaar hoe divers de Nederlandse fotografie momenteel is. Fotografie verschijnt in de tentoonstelling niet alleen als een beeld aan de muur, maar ook in boeken, films, archieven, installaties, performances en digitale technieken.

Programma rond Quickscan 3

Rond de tentoonstelling organiseert het Nederlands Fotomuseum performances, gesprekken, filmvertoningen en bijeenkomsten over fotoboeken en hedendaagse beeldcultuur.

In de zomer- en herfstvakantie worden daarnaast workshops georganiseerd in samenwerking met makers uit de tentoonstelling. Actuele informatie over het programma is te vinden op de activiteitenpagina van het Nederlands Fotomuseum.

Voor iedereen die geïnteresseerd is in de ontwikkeling van fotografie biedt Quickscan 3 een actuele dwarsdoorsnede van het Nederlandse fotografische landschap. De tentoonstelling laat zien hoe fotografen omgaan met digitale beeldcultuur, AI, archieven, documentaire strategieën en nieuwe presentatievormen.

Wie meer actuele exposities zoekt, vindt in het overzicht met fotografietentoonstellingen aanvullende inspiratie.