Een kijkje in de studio van Victoria Ushkanova

Victoria was een van de eerste vrouwen die fotografie studeerde aan de universiteit van Moskou. Aanvankelijk koos ze voor fashion design, maar de technische benadering van die opleiding sprak haar niet aan. ‘Ik stelde voor dat het mooi zou zijn als de universiteit ook een fotografieopleiding zou opzetten. Een jaar later kwam die er,’ vertelt ze. Samen met vijf andere vrouwen meldde ze zich aan voor het eerste jaar van de nieuwe opleiding.

De vierjarige studie bracht haar veel. Een van haar docenten werkte bij een bekend fotografieblad en werd later hoofd van de fotografieafdeling van het Poesjkin Museum voor Schone Kunsten. Dankzij haar kwamen grote namen als Erwin Olaf en Annie Leibovitz naar Moskou. ‘Al tijdens onze studie werden onze werken tentoongesteld en gepubliceerd in tijdschriften,’ zegt ze. Later volgde ze een opleiding mediaperformance aan het Moscow Museum of Modern Art. Na een jaar trad ze op met een soloperformance tijdens de Moscow International Biennale for Young Art. ‘Voor het eerst voelde ik me echt een kunstenaar,’ noemt ze dat moment.

De weg naar portretfotografie

Na haar afstuderen werkte Victoria bij een Russisch tienermagazine als modefotograaf. Haar leven veranderde toen ze haar ex-man ontmoette en naar Nederland verhuisde. ‘Als nieuwkomer was het lastig om bij modetijdschriften binnen te komen. Daarom besloot ik me te richten op portretfotografie.’ Dat bleek een goede keuze. Het begon met opdrachten van modellenbureaus voor headshots. Later volgden grotere klanten, waaronder Netflix. ‘Daaruit kwamen steeds meer opdrachten voort,’ vertelt ze.

Victoria fotografeert het liefst mensen met een verhaal. Acteurs, regisseurs of andere personen die haar nieuwsgierig maken. ‘Portretfotografie is voor mij geen lopendebandwerk. Ik kijk echt naar wie er voor me staat.’ Veel mensen voelen zich in het begin ongemakkelijk. ‘Dan vraag ik ze rustig adem te halen en probeer ik verschillende poses.’ Voor haar telt elk detail. ‘Elke millimeter van het gezicht is anders, dus ik probeer veel uit.’ Ze zegt gekscherend dat ze haar modellen ‘martelt’ totdat ze het gevoel heeft dat ze hén vastlegt, niet alleen hun uiterlijk. Soms lukt dat binnen vijftien minuten, maar meestal duurt een sessie een uur. ‘Het eerste half uur is vaak stroef. Vaak is de laatste foto de beste.’ Volgens Victoria zorgt juist die intensiteit ervoor dat mensen zich ontspannen. ‘Pas dan zie je wie iemand echt is.’

Licht als basis

Victoria werkt vooral in haar daglichtstudio. ‘Licht is alles,’ zegt ze. Slechte belichting, vooral vlak licht zonder diepte, kan voor haar een film of foto meteen verpesten. Haar modellen plaatst ze meestal naast een raam, zodat er een lichte en een schaduwkant ontstaat. Bij vrouwen kiest ze vaak voor een zachtere schaduw, bij mannen voor meer contrast. ‘Dat is smaak en stijl.’ Op zwaarbewolkte dagen gebruikt ze soms een hulplicht, maar altijd subtiel. ‘Ik probeer het licht zo natuurlijk mogelijk te houden.’ Voor documentairewerk werkt ze buiten. ‘Daar komen veel meer factoren bij kijken. Je moet letten op de omgeving, het licht en de balans tussen model en achtergrond.’

Victoria combineert digitale en analoge fotografie. Ze werkt digitaal met een Nikon D850, vooral vanwege de technische mogelijkheden en scherpte in de ogen. Daarnaast gebruikt ze analoge camera’s, waaronder een oude Canon, een Mamiya en een middenformaatcamera van Zeiss Ikon. ‘Digitale beelden kunnen soms te klinisch zijn. Film geeft iets echts,’ zegt ze. Een van haar favoriete portretten, Lola in een zwarte jurk, werd geschoten op middenformaat. ‘Het is niet perfect scherp, en dat vind ik juist mooi.’

Naaktportretten en kwetsbaarheid

Een opvallend onderdeel van haar werk zijn haar naaktportretten. ‘Niet vanuit erotiek,’ benadrukt ze, ‘maar vanuit bewondering voor de vrouwelijke vorm en kracht.’ Ze vindt dat vrouwelijke schoonheid meer waardering verdient. Toch is het lastig om modellen te vinden. ‘Veel vrouwen zijn terughoudend, Nederlandse vrouwen nog meer dan Belgische.’ Toch blijft haar doel hetzelfde: ‘De echte persoon zichtbaar maken, zonder maskers of poses.’

Wil je meer zien van Victoria Ushkanova? Kijk dan op haar website of volg haar op Instagram.