Tips voor het gebruik van zijlicht

Amy Schutte 162
Een foto is plat, tweedimensionaal. Om diepte in je foto te brengen moet je goed gebruik maken van licht. Zijlicht is daar heel handig voor.

Zijlicht is licht dat van de zijkant komt. Dat kan kunstlicht zijn, in de studio bijvoorbeeld, maar het kan ook het licht van de zon zijn. We leggen het uit.

Schaduw door zijlicht

Een handig hulpmiddel om van een ‘plat’ plaatje een driedimensionaal beeld te maken, is schaduw. Zonder schaduw wordt het lastiger om de vorm en textuur over te brengen, het beeld wordt plat. Licht van voor kan daarom sneller saai worden, de schaduw wordt achter het onderwerp geworpen en geeft minder vorm aan je beeld. Daarom kiezen veel schilders bijvoorbeeld voor licht van een zijkant. 

Wat is zijlicht precies?

Zijlicht hoeft niet perse recht van de zijkant te komen, de hoek met het onderwerp hoeft geen 90 graden te zijn. Bij portretten wordt bijvoorbeeld vaak gebruik gemaakt van een hoek van 45 graden. Ook in landschap kan het het beeld interessant maken en diepte creeren. Omdat we het licht daar niet kunnen controleren, zullen we onze positie moeten veranderen. 

Zijlicht kan je foto dus vele malen sterker maken. Hier een aantal praktische tips:

  • Kijk naar het licht. Dit is de eerste stap, je zou dit zelfs zonder camera kunnen doen. Laat je model in verschillende hoeken ten opzichte van het licht staan bij portretfotografie, loop rond als je buiten fotografeert en kijk ook eens achter je. Kijk naar hoe het licht textuur en vormen onthult.
  • Doordat je schaduwen in je foto gaat gebruiken voor diepte, komt er ook contrast in je foto. Zorg dat de hooglichten niet overbelicht raken. Gebruik je histogram en controleer zo nu en dan je foto’s. Over het algemeen worden donkere schaduwen beter geaccepteerd dan overbelichte delen, houd dat ook bij de nabewerking in de gaten.
  • Licht trekt de aandacht. Als je een persoon fotografeert, wil je dus dat deze zich in het lichte deel van de foto bevindt. Het effect van een foto verandert sterk wanneer je het onderwerp de camera in laat kijken, en het licht zijn of haar gezicht van de zijkant raakt. Of laat je de persoon in de richting van het licht kijken, weg van de camera. Er is geen goed of fout, alleen een ander effect.
  • Heb je te maken met hard of zacht licht? Zeker als je zelf de controle hebt over het licht, moet je je van tevoren afvragen wat past bij de sfeer die je in de foto wil neerzetten. Bepaal hoeveel contrast je in je foto wil hebben en pas je licht daarop aan. Of corrigeer het in de nabewerking.
  • Waar komen de schaduwen in je compositie? Schaduwen worden, door het contrast en de manier hoe je het licht gebruikt, onderdeel van je foto. Welke rol je ze geeft, is aan jou, maar is wel iets om over na te denken. 
  • Controleer lichte delen. Lichte delen trekken de aandacht van de kijker als eerste, maar wellicht is dat in sommige gevallen niet alleen het onderwerp. Wees alert op de elementen die aandacht trekken, en pas dit eventueel aan in de nabewerking door delen donkerder te maken. 
  • Let op het detail. Kleine veranderingen in de positie van het licht kunnen een ander effect geven. Een gezicht kan ineens slanker lijken, of een duistere sfeer krijgen. Ook bij een landschap kan een andere lichtinval (op een ander tijdstip of een andere plek) een enorm verschil in sfeer geven. Dat kan in kwartiertjes zitten, zeker aan het begin en einde van de dag. 

Zijlicht is een waardevolle manier om een foto sfeer en diepte te geven. Speel daar mee, en leer het licht ‘lezen’. 

afbeelding van Amy Schutte
Door: Amy Schutte

Amy Schutte | Redacteur

Bekijk alle artikelen van Amy