Ongeschreven regels binnen fotografie: 5 tips

Als starter ben je vaak bezig met je camera en het maken van een technisch goed beeld. Soms is het echter minstens zo belangrijk om te weten wanneer je beter even kunt wachten, wanneer je iets moet vragen of wanneer je de foto beter compleet links kunt laten liggen. Deze ongeschreven regels fotografie helpen je om prettiger, respectvoller en vooral ook professioneler te werken.

1. Respecteer mensen vóór je de foto respecteert

Niet elke foto die je kán maken, móét je ook maken. Soms is het zelfs beter om een geweldig beeld te laten schieten omdat iemand niet gefotografeerd wil worden. Dan is het laten zakken van je camera vaak de beste optie.

Let hiervoor op signalen van degene die je probeert te fotograferen. De meest duidelijke is wanneer iemand zich wegdraait of een hand voor diens gezicht doet. Eigenlijk weet je dan meteen dat je de foto beter kunt laten schieten.

Maar ook sommige kwetsbare situaties vragen erom dat je de beelden laat gaan. Denk aan een beschamende situatie of een emotioneel moment tijdens een event. Ook tijdens een portretsessie is het beter om even te stoppen wanneer je ziet dat je model onzeker wordt of zich ongemakkelijk voelt.

2. Loop niemand in de weg

Als fotograaf willen we dichtbij genoeg bij ons onderwerp zijn om goede beelden te maken. We lopen alleen wel het risico dat we de situatie verstoren wanneer we dat doen. Dit geldt vooral bij evenementen, bruiloften, optredens en straatfotografie.

Het is van belang om te leren bewegen in een grote groep mensen zonder aandacht naar jezelf toe te trekken of in de weg te staan. Mocht je veel in de weg staan, dan word je, naast dat je opvalt, snel als storend ervaren.

Een aantal tips:

• Kijk eerst wat er gebeurt voordat je ernaartoe beweegt.
• Blijf niet te lang op één plek staan.
• Maak je foto en stap daarna weer weg.
• Mocht je een evenement of locatie fotograferen, vraag dan vooraf waar je wel en niet kunt komen.

3. Vraag toestemming wanneer de situatie daarom vraagt

Je hoeft echt niet voor elke foto die je van iemand maakt een dichtgetimmerd modellencontract te hebben. Soms kan simpelweg vragen al genoeg zijn om duidelijkheid te krijgen. In het moment zelf voelt dit wellicht ietwat ongemakkelijk, maar geloof me: een ongevraagde foto maken en het gesprek dat daaruit voortkomt is nog veel ongemakkelijker.

Zeker wanneer je iemand herkenbaar in beeld brengt, is het slim om toestemming te vragen. Dit kan ook door oogcontact te maken en non-verbaal toestemming te krijgen. Bij een aantal situaties wil je altijd echt toestemming hebben, zoals bij kinderen, kwetsbare situaties of wanneer je commerciële doeleinden hebt met de foto.

Er zit natuurlijk wel een verschil tussen spontane foto's en een duidelijk portret. Wanneer je iemand kruist, een foto maakt en diegene niet expliciet te herkennen is, is dit echt anders dan wanneer je er even goed voor gaat staan en diegene duidelijk herkenbaar in je beeld plaatst.

Ook zit er een groot verschil tussen het maken van een foto en het publiceren hiervan. Maken mag in veel gevallen, maar toch is het soms echt makkelijker om toestemming te vragen omdat dit latere vervelende situaties kan voorkomen. En ook dan kun je meteen vragen of je het beeld online mag gebruiken, naast dat het een leuk contactmomentje geeft.

4. Laat de plek achter zoals je die aantrof

Eentje die mijzelf diep aan het hart gaat, vooral wanneer je in de natuur werkt: laat een locatie altijd zo achter als je hem aantreft. Ook wanneer een goede foto net beter is als je hier en daar wat aanpast, is deze foto het niet waard als je daarvoor de locatie moet beschadigen.

Ruim ook simpelweg alles op wat je meeneemt. Mocht jij dus het leuke idee hebben om met confetti in de natuur een shoot te doen, bereid je er dan op voor dat je de confetti ook weer mag gaan opruimen. Maar ook als je ergens binnen werkt en je verplaatst een bank zodat die uit je shot is, zet hem na de shoot dan ook altijd even terug.

Maar niet alleen blijvende fysieke elementen vallen hieronder. Denk ook aan geluidsoverlast. In de natuur kan dit verstrekkende gevolgen hebben, en je buren nemen het je wellicht ook niet in dank af als je vier uur lang een shoot doet met bonkende metal omdat dit bij de vibes past.

5. Denk na voordat je publiceert

Fotograferen is één ding, het delen hiervan is iets anders. We hebben het hier en daar al een klein beetje aangestipt. Zo kan een foto technisch gezien geweldig zijn, maar alsnog niet verstandig zijn om online te plaatsen.

Denk hierbij goed aan de privacy van degene die je hebt gefotografeerd, de context, de veiligheid van de locatie en natuurlijk of je wel of niet toestemming hebt en of je dat nodig hebt. Wanneer je twijfelt: delen kan altijd later nog.

Waarom ongeschreven regels fotografie helpen

Deze ongeschreven regels, oké, nu geschreven, maken je niet minder vrij als fotograaf. Ze helpen je juist om met meer vertrouwen te werken.

Wanneer je rekening houdt met mensen, locaties en de context waarin je fotografeert, voorkom je ongemakkelijke situaties en bouw je aan je eigen zelfvertrouwen. Zeker als starter geven ongeschreven regels fotografie je houvast op momenten waarop techniek niet het enige is dat telt.

Fotografie draait namelijk lang niet alleen om wat je ziet, maar vooral ook om wat je doet met wat je ziet.