Filters voor landschapsfotografie nabootsen in de nabewerking?

Christel de Wolff 167
Tegenwoordig kun je zoveel in nabewerkingsprogramma's zoals Photoshop. Heeft het nog wel nut om fysieke filters te gebruiken in fotografie?

Om maar meteen even met de deur in huis te vallen: ja, het gebruiken van filters heeft zeker nut!

Polarisatiefilter

Het effect wat je kunt bereiken met  filters die je op je objectief schroeft, gaat verder dan het simpelweg lichter of donkerder maken van een foto. Denk bijvoorbeeld aan een polarisatiefilter, waarmee je spiegelingen uit water, zoals een bergmeer, kunt halen. Gaat dat je lukken in nabewerking? Nee.

Grijsfilter

En ook als je wilt fotograferen met een lange sluitertijd, waardoor je foto wat overbelicht raakt, kun je in sommige gevallen een belichtingscorrectie doen in de nabewerking. Ben je echter op zoek naar de mooie effecten van water door middel van een lange sluitertijd? Dan dien je je sluiter een behoorlijke poos, soms wel 30 seconden open te zetten. Als je dat zonder grijsfilter doet, zal je al gauw een totaal overbelichte foto krijgen. En zeker als je daarnaast ook nog een mooie scherptediepte in je beeld wilt en dus je diafragma lekker open zet. Dit effect kun je niet verkrijgen in de nabewerking, een fysiek filter als een Big Stopper is dan ook de beste optie.

Digitaal grijsverloopfilters?

De enige filter die je misschien nog kunt opvangen in de digitale nabewerking is het grijsverloopfilter. Deze gebruik je om delen in de foto wat donkerder te maken dan andere delen. Neem bijvoorbeeld een landschap waarbij de voorgrond wat aan de donkere kant is. Je fotografeert dan op een langere sluitertijd, of schroeft je ISO omhoog. Maar als je dat doet dan raakt de lucht – die lichter is – overbelicht. Om dit te voorkomen gebruik je een grijsverloopfilter. Dit effect zou je kunnen nabootsen in de nabewerking. Echter, digitale bewerkingen hebben zo hun beperkingen als de details in de hoge lichten niet meer terug te vinden zijn – dus de foto te licht is.

Belichtingstrap maken zonder filters

Wat je eventueel ook zou kunnen doen als je geen grijsverloopfilter hebt, maar wel een foto wilt maken van zowel donkere als lichte delen? Een belichtingstrapje maken! Belicht je foto eerst neutraal en daarna een keer 1 stop over en een keer 1 stop onder. Door middel van software kun je de foto's later samenvoegen. Dit noem je HDR en je leest er nog veel meer over in dit artikel.

Conclusie filters of nabewerken?

Kortom, je kunt enkele situaties waarbij je normaal gesproken filters zou gebruiken wel ondervangen met een digitale bewerking. Echter, je zult snel tegen de limieten van het bewerken aanlopen. Daarnaast is het ook gewoon leuk om terplekke al te kunnen zien hoe je foto eruit gaat zien. Dat effect bereik je alleen met echte filters!

Lees ook: ND filters en landschapsfotografie

afbeelding van Christel de Wolff

Christel de Wolff | Redacteur

Bekijk alle artikelen van Christel