Basiscursus: Straatfotografie - deel 1

Basiscursus: Straatfotografie - deel 1

charlottelipic 5996
Onopvallend beweegt de straatfotograaf zich door de stad, met de camera op heuphoogte, wachtend op een interessant moment en dan opeens met een snelle beweging -klik-, fotografeert hij Jan met de pet, misschien zelfs zonder dat deze het door had. Bij straatfotografie staan snelheid en onzichtbaarheid voorop. De fotografievorm biedt een scala aan onderwerpen. Het is dan ook niet voor niets dat Jan de Schoenmaeker gepassioneerd straatfotograaf is.

Wat is straatfotografie?

Een typische straatfoto geeft voor Jan een stad, markt of straat weer zoals deze is. Wanneer iemand jouw foto ziet, moet hij of zij het gevoel hebben er zelf ook te lopen. 'Als ik een straatfoto van de markt zie en ik hoor de gezellige drukte in mijn hoofd, dan vind ik het een goede foto.'

Een ander kenmerk van een herkenbare straatfoto vindt hij zwart-wit. Grote voorbeelden in de straatfotografie als Henri Cartier-Bresson fotografeerden ook altijd in zwart-wit. Bovendien leg je hiermee de aandacht op de vormen. 'Wanneer de kleur niet echt iets toevoegt, kan je het net zo goed weg laten. Ik vind het ook interessant om je de wereld zwart-wit voor te stellen terwijl je ergens rondloopt. Daardoor ga je veel meer op licht, schaduw en vormen letten.'


Canon EOS 500D, 1/1000 sec, f/3.2,  ISO 100, 50mm

Laat dit echter geen reden zijn om alleen nog maar fanatiek in zwart-wit te schieten. Je camera kan er namelijk een grijs en flets geheel van maken. Volgens Jan kun je het beste fotograferen in kleur, om verlies aan beeldinformatie te voorkomen, en het beeld vervolgens met nabewerking omzetten in zwart-wit.

Locatie

Jan is ervan overtuigd dat je als straatfotograaf onzichtbaar moet zijn. 'Als je je opvallend gedraagt,  gaan mensen naar je kijken, je in de gaten houden, je proberen te ontwijken. Dit is nou net wat je niet wilt als straatfotograaf.' Daarom kan je het beste een interessante locatie opzoeken voor je straatfotografie, om daar vervolgens lang genoeg rond te hangen. 'Daardoor ga je na een tijd als het ware op in de achtergrond. Mensen zien je niet meer, ze letten niet op jou. Dit is waar je naartoe wil als straatfotograaf.' Toch kan je af en toe ook proberen om interessante mensen juist aan te spreken expliciet vragen of je een portret van hen kan maken. 'Daarvoor moet je in het begin wel even je zelfvertrouwen samenrapen.'

Bezoek bijvoorbeeld eens een markt, iedereen is hier bezig en aan het rondkijken. Bovendien kunnen de spullen daar, zoals antiek, een mooi kader bieden. 'Tevens lopen op de markt vaak speciale typetjes rond en kan je er een projectje van maken om bijvoorbeeld allemaal mensen met een snor te fotograferen. Ikzelf ging voor de sigarenrokende mannen, hen heb ik expliciet gevraagd of ik een foto mocht nemen.'

Hieronder zie je daar het eindresultaat van, dit was overigens de eerste keer dat Jan zich met straatfotografie bezighield. 'Ik had  een klein verhaaltje verzonnen dat het voor een project voor school was. Deze heren waren erg enthousiast en de linkse vertelde me dat hij per twee weken maar één sigaar rookte, net hier op de rommelmarkt. Ik had dus geluk, want zijn sigaar was bijna op. Achteraf gezien had ik misschien een betere achtergrond kunnen zoeken, maar dit is wat ik bedoel met dat het vaak snel gaat.'


Canon EOS 500D, EF 17-40mm L, 1-250 sec., f-5.0, ISO 400, 23mm, op diafragmavoorkeur (av)

Werkwijze

Een slimme straatfotograaf is beleefd, vindt Jan: 'Wanneer mensen merken dat je een foto van hen hebt gemaakt en ze trekken een boos gezicht, lach dan vriendelijk, leg uit wat je doet en verwijder eventueel de foto als ze het echt niet willen. Veel mensen zijn vaak vereerd als je van hen een foto hebt genomen. Als het een mooie foto is, kan je altijd hun mailadres vragen en eventueel de foto doorsturen.' Voorkom dus geheimzinnige praktijken om negatieve reacties te voorkomen.

Onopvallend werken kun je doen door gewoon met je camera om je nek rond te lopen en je als een toerist te gedragen. 'Wanneer je dan een interessant beeld ziet werkt het erg goed om met je voeten een kwart weg te draaien zodat je eigenlijk de andere kant uitkijkt. Op het moment dat je dan de foto wil maken draai je je even, neemt de foto en stapt gewoon weer de andere kant uit. Het is handig je camera een beetje onder je handen te verstoppen.'

Sommige straatfotografen werken met heupshots. Je kijkt hierbij niet door de zoeker maar richt op goed geluk. 'Ik ben minder fan van deze methode omdat het echt op goed geluk is en je achteraf op de computer alles goed moet zetten.'


Canon EOS 500D, 1.6 sec., f/22, ISO 100, 19mm

Onderwerpen

Wanneer je je op een goede plek bevindt, is het nog steeds een kunst om de juiste onderwerpen te selecteren. Jan noemt twee manieren waarop je kunt werken. 'Je kunt  interessante personen zoeken: oude mensen, grappige kinderen, een straatmuzikant (vergeet ze achteraf geen geld te geven), kletsende vrouwen, mensen op een terrasje, op het perron, in de trein, op de tram. Deze probeer je vervolgens mooi in beeld te brengen. Ook een interactie tussen mensen vastleggen werkt vaak echt goed (bijvoorbeeld een marktkramer die zijn koopwaren enthousiast probeert te verkopen aan de voorbijganger). Een tweede mogelijkheid is het zoeken van een goede omgeving. Bijvoorbeeld ergens waar het licht mooi is of de achtergrond goed meewerkt. Dan is het gewoon een kwestie van wachten op de juiste personen in het beeld en afdrukken. Dit pas ik voornamelijk toe als ik een plek tegenkom waar het licht mooi valt of interessante lijnen door het beeld lopen.'


Canon EOS 500D, 1/320 sec., f/6.3, ISO 100, 17mm

Bovenstaande foto is een voorbeeld van het beeld inkaderen en vervolgens wachten op de juiste personen in beeld. 'Bij deze foto liep ik in de Leidsestraat in Amsterdam. Door een technisch defect stonden alle trams stil en juist op dit moment scheen de laagstaande zon door de straat heen. De mensen werden bijna een silhouet met een gouden rand van licht rond hen. Ik heb ervoor gekozen om de tramsporen met op het einde de tram goed in beeld te brengen. Toen was het een kwestie van wachten tot de juiste persoon (de dame links was de belangrijkste) in het beeld kwam. Ik heb hier ongeveer vijf foto’s van gemaakt, waarvan deze de beste was.

Foto's  © Jan de Schoenmaeker

Basiscursus: Straatfotografie - Deel 2

In deel twee van de basiscursus straatfotografie geeft Jan technische uitleg over camera- en objectiefkeuze, instellingen en nabewerking.

afbeelding van johan

hallo jan

zijn mooie foto's zw/w is ook mijn voorkeur.
ik heb zelf ook een canon eos 500d

afbeelding van chantalvdp

Mooie foto's, heb zelf de 550D